Zanaat etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Zanaat etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

Pazar, Ocak 24, 2016

İki Kahve Arası Anadolu Zanaatları

"Utku, kimi kıskanırsın?" diye sorsanız sanırım ilk aklıma gelen kişilerden birisi Tanem Sivar olur (Utku burada imrenmekten bahsediyor). Kendisi güzel, başarılı, popüler ama magazinin elinde kirlenmemiş bir TV yüzü. İki yıldan uzun süredir CNN Türk'te sunduğu "İki Kahve Arası" programı ise benim bıkmadan usanmadan takip ettiğim, hayranlığıma hayranlık katan bir program oldu. Yaklaşık 20 dakika süren programlarda Tanem Sivar ve ekip arkadaşları her hafta İstanbul başta olmak üzere Türkiye'nin çeşitli noktalarındaki zanaatkarlara ve niş mekanlara konuk oluyor, onlarla sohbet ediyor, kahvelerini içiyor.

İki Kahve Arası Anadolu Zanaatları

Yalan yok, programın ne zaman yayınlandığına bu yazıyı yazmaya karar verdiğimde baktım, Cumartesi öğleden sonraymış. Peki "İki Kahve Arası"nı nereden takip ediyorum? Tabii ki diğer tüm şehirli insanlar gibi internetten. 
Uzun bir süredir yayınları izlemediğimi, bu soğuk hafta sonunda fark ettim ve daha evvel izlediğim-izlemediğim tüm yayınları bir solukta izledim. Videoları durdurdum, tanışmak isteğim ustaların yerini not aldım, hatta bazı arkadaşlarımı bu ziyaret planlarımda bana eşlik etmeleri için ikna bile ettim. 
 https://www.instagram.com/ikikahvearasi/
İki Kahve Arası Instagram hesabından
Çağın bizi sürüklemesi ile unutmaya başladığımız, hatta bilmediğimiz nice zanaat, çeşitli nedenlerle kendi başlarına kalmışken, bu program kısaca üzerinden geçerek hafızamızı tazeliyor. Üst-orta sosyoekonomik seviyede olan şehirli insanın el yapımı, el boyaması tasarım ürünlere yüzünü çevirdiği bir gerçek. Ayrıca sosyal sorumluluk dahilinde ekonominin ileri gelenleri de zaman zaman destek veriyor. (Metro Marketleri'nin Coğrafi İşaretli Ürünleri, Anadolu Sigorta'nın Bir Usta, Bin Usta proje destekleri gibi). Dilerim Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığı da destek verir. (artırır değil verir)
İki Kahve Arası'nı izlerken fark ettim ki, tüm bölümlerin ortak cümlesi: "Çırak bulamıyoruz. Bir çırağımız olsa da bilgimizi aktarsak." Fabrikasyon ile mücadele ederken, çoğu İstanbul'da olan ustaların dükkanlarının (atölyelerinin) kiralarının pahalı olması da önemli bir engel, devamlılık için. Yani rantsal dönüşüm kurbanı hepsi. 
Son nesil zanaatkarlar henüz icralarına devam etmekteyken, keyifli seyirler,

İki Kahve Arası Instagram hesabı için: https://www.instagram.com/ikikahvearasi/
İki Kahve Arası bölümleri için: http://tv.cnnturk.com/ikikahvearasi
Yorum Yok

Pazartesi, Kasım 30, 2015

Kaybolmaya Yüz Tutmuş Geleneksel Anadolu El Sanatlarına Artan/Artacak İlgi

Geleneksel Anadolu el sanatlarına ilgim ve zaafım küçük yaşlarıma dayanıyor. Yapmaya çalışırım, yapamasam bile izlerim, izleyemesem bile hakkında bi' şeyler okurum. 
Annemin nakış öğretmeni olmasının yanında, yeni olan her malzeme ve işçiliğe aşık olması ve kullanmasının da ilgimde katkısı olduğu şüphesiz. Eliyle diktiği, eliyle boyadığı deri çantalarına işlediği tel kırmalar, nakışlar bunun ispatı.
Yaşamımın her anında benimle olan sosyal bakışım ve politik duruşum ise; ilgim ve zaafımı, el yapımı, aynısından asla bir tane bile olamayacak, yerel malzemeden yapılan nefis ürünlere kullanmamın önemli bir nedeni.
Gördes Halısı
Gördes Halısı

"Bir Usta Bin Usta" Projesi

Anadolu Sigorta 2010 yılından bu yana sosyal sorumluluk hakkını Anadolu'nun kaybolmaya yüz tutmuş geleneksel el sanatlarına çevirmiş; "Bir Usta Bin Usta" projesi ile Bartın tel kırması, Aydın körüklü çizmesi, Mardin taş işlemeciliği, gibi özel her şehrimiz için ustaları desteklemiş, yeni ustalar kazandırmak için teşvik etmiş ve etmeye devam ediyor. 

 http://www.birustabinusta.com.tr/  http://www.birustabinusta.com.tr/

 http://www.birustabinusta.com.tr/  http://www.birustabinusta.com.tr/
"Bir Usta Bin Usta" projesi ile, dünya dokumacılık literatürüne çift ilmek dokumayı kendi ismi ile (Ghiordes knot) kazandıran Gördes halıları ile ilgili yazılı doküman araştırırken karşılaştım. Kasım 2015 Atlas Dergi ise bu projenin 30 çalışmasını (işini) "Anadolu'nun Toprağında Kültür Ağaçları Yetişiyor" başlığı altında bir ek ile yayınlamış, projeyi dijital ortamda takip ediyor olmama rağmen, zaten sevdiğim bu derginin ekini kütüphaneme eklemek için edindim. 
Yalın bir dille, herkesin anlayabileceği güzel bir el kitapçığı olmuş.
Dünyanın çok uzak şehirlerinden insanlar Gördes ismini dokumacılığı ile bilirken ve dahi satın alırken, bu topraklarda yaşayan insanların tanımaması ve değer vermemesi sanırım hepimizin hatası. "Bir Usta Bin Usta" projesi ve bu kitapçık, daha fazla kişiye ulaşmak adına güzel bir adım olmuş gibi görünüyor.

Fabrikasyondan Özel Tasarıma

Nasıl ki zincir burgercilerden gram et satan burgercilere, her şey dahil otellerden butik otellere, medyadan sosyal medyaya çevirdiysek yüzümüzü; bize özel ve değerli olan tasarımlara da çevireceğiz. Kaliteli malzemenin ve özel tasarımın değerini anlayan bazı kişiler kendini tasarım fuarlarına atıyor. Aldığı berjerin kumaşından ahşabına kadar malzemesini inceliyor ve kendi yaşamına uygun tasarımı seçiyor. 
Çok kalmaz 5-10 seneye kadar metropol insanları arasında daha geniş çevrelere yayılır özel tasarım ürünler. Hafta sonu kısa kültür turlarınızı bu el sanatları ile işlenen ürünleri edinmek üzere planlamanızı öneririm. 

Bir Usta Bin Usta instagram hesabı: https://www.instagram.com/birustabinusta/
Bir Usta Bin Usta web sitesi: http://www.birustabinusta.com.tr/

NOT: Tüm bu işçiliğin sanat değil; bir o kadar değerli zanaat olduğunu düşünüyorum. Önünümüze gelene sanatçı dediğimiz şu ortamda bu ustalara demeyeksek kime diyeceğiz, diye düşünübilir, bana söylenebilirsiniz; ancak sanat olabilmesi için ortada ekonomik bir kaygı olmaması ve üzerinden belirli bir süre geçmesi gerektiğini düşünüyorum.
Yorum Yok