Perşembe, Mart 07, 2019

Tiyatroda Zebercet

En sevdiğim yazarın en sevdiğim kitabının tiyatro uyarlamasını seyretmek hem keyifli, hem de zor oldu benim için. Hiçbir şeyi beğenmeme hastalığım bu sezon tiyatroda kendini çok gösterdi. Zebercet de bu sezonuma denk geldi. 

Tiyatroda Zebercet 

Yusuf Atılgan Ömer Kavur'un Anayurt Oteli filmi için "muallak" der. Kitabın önemli noktalarından olan sık sık geçmişe gitme filmde olmadığı için Zebercet'in yaptıklarının ya da yapamadıklarının nedenini bilemeyiz. Film tek başına çok iyi olsa da, kitabın yanında muallak kalır. Ben de Yusuf Atılgan'a katılıyorum. (Okur, yazara katıldı.) Oyunda da aynı muallaklık var. Zebercet sadece oyunun oynandığı yılda kaldığı için bazı davranışlarının nedenine inemiyoruz.
Örnek vermem gerekirse, kitapta konağın Anadolu tarihi ile bağlantılı bir karakteri vardır. Oyunda konak hiç yok. Ya da Zebercet'in Keçecizadelerle -hayal ettiği- ilişkisindeki bağlantılarla neden intihar ettiğini, gecikmeli Ankara treniyle gelen kadının esrarını hatta esrarlarını, izlediği ve kendini içine aldığı mahkemeyi beklemeden intihar etmesini bu bağlantılarla öğreniyoruz, yorumluyoruz, anlıyoruz, anlıyor gibi oluyoruz. Sadece gecikmeli Ankara treniyle gelen kadın üzerinde anlatılacak çeşitli hikayeler varken, bu bakımdan zayıf kalıyor. 
Oyun, bu bakımdan kitabın değil; filmin uyarlaması gibi olmuş.
Sadece kadınlarla değil; etrafındaki kimseyle ilişki kuramamasıyla karanlık bir taşralı erkek çizimi filmde verilmiş olmasına rağmen, oyunda verilememiş. Zebercet'i tanımasam neredeyse tontiş biri olduğunu düşüneceğim. Bir tiyatro oyununun beni muhakkak rahatsız etmesini, oyuna girmemle oyundan çıkmam arasındaki iki Utku'nun birbirinden farklı olmasını beklerim. Zebercet beni hiç rahatsız etmiyor. Yusuf Atılgan'ın taşralılara bakışını da yansıtamamış. Elbette burası tamamen benim yorumum, Zebercet'i mağdur olarak da verebiliriz; ancak mağduriyet durumunda da yine geçmişe ihtiyacımız olur.
Kitapta her pasajın birbirinden ayrı olmasının yanında, kitabın ayrıca bir bütünlüklü edebi kurgusu var ki edebiyatta bu zekayı nadiren görürüz. Oyun boyunca giyilen kıyafetlerle oyunun başı ile sonunu birleştirmelerini bu bütünlüklü bakış açısına benzettim ve çok sevdim. Keşke 22 günde giyinseydi, bize sayıları da verseydi.
Kedi sahnesi, kitap ve filme göre daha çok etkiledi. Kedi sahnesi (sahneleri) çok kişiye göre anlamlı olsa da, benim için öykünün en zayıf yerlerinden birisiydi. Yusuf Atılgan kitabı yazarken fare dadandığı için kediyi eklediğini söylemiş bir dostuna, ben ikna olmuştum. (: Oyunda ise yüksek sahnelerden biri geldi bana. 
Sahne geçişlerinde Zebercet olarak geçmesini de çok sevdim. 
*
Bir Yusuf Atılgan hayranı olduğum için uyarlama oyunu beğenmem elbette ki kolay olmayacaktı.  Hikayenin kendisi zaten etkileyici. Halil Babür çok iyi oyuncu.
Seyredilir mi? Evet.
*
Yusuf Atılgan’ın Anayurt Oteli’nden Uyarlayan: Firuze Engin
Yöneten: Kerem Ayan
Dramaturji: Mehmet Ergen
Müzik: Süleyman Erol
Oynayan: Halil Babür

#tiyatroiyidir 
Yorum Yok

Perşembe, Ocak 31, 2019

Dünyada Karşılaşmış Gibi

Berkun Oya ve Krek Tiyatro'yu özlemişiz. Oyunu duyar duymaz koştuk, gittik. Tüm sezon Volkswagen Arena'da oynayacak oyun için yaka değiştirdik, her kent dışındaki salon gibi zahmet ettik. 

Dünyada Karşılaşmış Gibi 

Berkun Oya'nın yazıp yönettiği Dünyada Karşılaşmış Gibi, bir karakol binasının iki zıt tarafında geçiyor. Oyuncular her iki perde de aynı oyunu oynuyor, seyirciler her perdede bir tarafını seyrediyor. Sahne düzeni değişmezken, seyirci ikinci perde de diğer tarafa (bloğa) geçiyor.
Salona girer girmez camekan ve sandalyelerdeki kulaklıklar dikkat çekiyor. Son zamanlarda sıkça karşılaşmaya başladığım seyirci koltuklarının iki ayrı blokta, sahneyi arasına aldığı düzen, burada da var. Bu kez farklı olarak sahne bir camekanın içinde kalıyor. Bu nedenle oyun kulaklıkla dinleniyor. Alternatif ve farklı bir deneyim olması bakımından epey iyi olduğunu söyleyebilirim.
Dünyada Karşılaşmış Gibi
Dünyada Karşılaşmış Gibi
Camekan içindeki ses harikaydı. Uzun süre camekanı incelememe rağmen mikrofon göremedim. Yutkunmaları bile duyduğumuz çok gerçekçi bir ses sistemi vardı. Uzun bir süre, evvelden kaydedilmiş bir sesi bize verdiklerini de düşündüm, hatta buna inandım, ne iyi senkronize oluyorlar diye düşündüm. Zaten hala bu sorumun cevabını bilmiyorum.
Ses sistemi, camekanın içindekilerin sesi dışarıya vermesi bakımından ne kadar iyiyse, iki seyirci bloğunun seslerinin birbirine karışması bakımından o kadar kötüydü. Bu da sürekli dikkatimizin dağılmasına neden oluyordu.
Öner Erkan şahaneydi. Oyunculuğu mest etti. Gözümüzü ondan alamadık. Zaten oyunlarıyla lezzet veren bir kadroya hiç diyecek lafım yok. Sahnede öyle dursalar bile, seyredilirler. 
Berkun Oya bu kadar iyi fikri bulunca içeriğe pek özen göstermemiş gibiydi. Metinde zekice hiçbir şeye rastlamadım. O kadar imkanı olmasına rağmen üstelik. İki sahneyi aynı anda görebildiğimiz aralıklar, diğer tarafta neler olduğunu merak ettirip ikinci perdede seyrettiğimizde zekice bir karşılık verebilirdi. Hiç olmadı. 
Her karakterin hikayelerinin üzerinde ayrı ayrı durma çabası nafileydi. Metin epey zayıftı. Özellikle Fatih Artman'ın uzun konuşması (tirat diyemeyeceğim) tam bir dizi repliğiydi. Sıradan hikayelere oturtulmuş nice şahane tiyatro oyunu varken, bu kadar özensiz bir Berkun Oya oyunuyla karşılaşacağımı düşünmemiştim. 
İlk 20 dakika sadece perdeye yansıyan bir şeyler izlediğimiz için "film izlemek isteseydim sinemaya giderdim" diyerek söylendim içimden. 
Okan Yalabık'ın gözünden akan yaşı görünce, ne kadar gerçek, diye düşündüm. Ee zaten gerçekti, tiyatro oyunuydu. Bana tiyatro hissiyatı vermedi ki bu kadar basit şeye şaşırdım.
Tiyatro deneyimi olarak tahmin etmemekle birlikte, artık sinema+tiyatro deneyimini birlikte yaşayacağımız ortada. Bu bakımdan belki benim de alışmaya başlamam gerek. Sinemada interaktiflik yapılırken tiyatroda dijital olacak tabii.

Künye

  • Yazan, Yöneten: Berkun Oya  
  • Yapımcı: Nisan Ceren Göknel  
  • Oyuncular (alfabetik sırayla):
    • Alican Yücesoy
    • Defne Kayalar
    • Fatih Artman
    • Okan Yalabık
    • Öner Erkan
    • Serkan Keskin
    • Settar Tanrıöğen
  • Sahne ve Kostüm Tasarımı: Berkun Oya
  • Işık: Cem Yılmazer
  • Dekor Uygulama: Muhtar Pattabanoğlu
  • Prodüksiyon Sorumlusu: Evrim Zeybek
  • Proje Asistanı: İrem Avcı
  • Teknik Sorumlu: Emrah Altıntoprak
  • Ses Tasarım ve Uygulama: Hakan Atmaca
Sevgiler,
Utku
Yorum Yok