Perşembe, Temmuz 27, 2017

Ölsün Polyester, Yaşasın Doğal

Perşembe, Temmuz 27, 2017

Bu yazı, stil sahibi, elbisesinin dikişine dikkat eden, sağlığına önemseyen, çevreye duyarlı, bütçesine dikkat eden kişiler için. 250 çift ayakkabınız olduğundan övünç duyuyorsanız ya da kredi kartınızı boşaltıp mağazaya koşuyorsanız, yazıya devam etmenize gerek yok.

Ölsün Polyester

Ben cumhurbaşkanı olsam; plastik poşetle birlikte polyesteri topyekun yasaklar, rahatlarım. Diktatörlükse diktatörlük. Sürekli temizlik dahi polyester tişörtün yazın verdiği koku azabından kurtarmıyor. Kullan-at tişörtler çevreye plastiği yayarken, yıkadığında dahi plastik partiküller denizlere salınıyor. 
Kullanıp atmaya, tüketmeye, sevmemeye, bağlanmamaya, kıymet vermemeye o kadar çok alışmışız ki, bunu artık normal de sayıyoruz üstelik. "Amaan iki giyer atarsın". Halbuki en sevdiğimiz tişörtümüz orta okuldan beri giydiğimiz eskiyen, parçalanan, rengi solan tişörtümüz. 
Neyse melankoli denizinde bir yolculuğa çıkmadık; ancak nerde o eski elbiseler deme hakkımı da kullanmak isterim. Annemin 20li yaşlarında diktiği ipek gömlekler, ilk günkü gibi dolabımda. Rengi solmadı, dikişi atmadı, aşınmadı. 

Öncelikle doğal kumaşlar nelerdir?

İpek, pamuk, keten, kaşmir, yün, kürk, deri, vs

Neden doğal kumaşlardan yapılan giysileri giymeliyiz?

  • Doğal kumaşlar çevreye zarar vermeden çözünür. Doğadan gelen doğaya gider yani. 
  • Daha uzun süre dayanır. 
  • Toksik madde içermediği için kanserojen gibi zararlı etkileri olmaz. 
  • Terletmez, kötü kokmanıza neden olmaz
  • Hava aldığı için mantar gibi sorunlara  neden olmaz
  • Tarzınızı, stilinizi tamamlar. 
  • Ayakkabı gibi ürünlerde ayağınızın şeklini alacağı için ayağınıza zarar vermez.
  • Evladiyeliktir, kıymetli eşyalarınızdan olur. 

Doğal kumaş yeterli mi?

Değil. Kumaşın rengi belirleyen boyalar da, kumaşlar kadar tehlikeli. Kimyasal boyalar yerine kök boyası kullanılan ürünler kullanılmalı. 

Doğal kumaşları nasıl anlarız?

İşte burası en zor kısmı; çünkü sadece pamuklu bir kumaşın dahi çok sayıda farklı dokuması var. Farklı dokumalar da kumaşın yumuşaklık ya da inceliğini değiştirebilir. Üstelik yeni teknolojiler sayesinde, doğal ham maddelerle kumaşın kimyasal yapısını bozmadan fiziksel yapısının değişimi ile gibi daha kullanışlı kumaşlar da yapılabiliyor. Etiket okumayı öğrenmeniz önemli. Polyester, elastan, polyamid, polar, vs sentetiktir. Deri nasıl anlaşılır, derseniz, cevabım burada var.

Doğal kumaşlardan yapılan giysiler pahalı, benim bütçem o kadar fazla değil. Ne yapmalıyım?

Evet doğal kumaşlar pahalı. Satın almak pahalı olduğu kadar, bakımı da pahalı. Ancak yaşamınızın tamamına baktığınızda fiyatı daha da uygun olacaktır. Nasıl? 
Ucuz etin yahnisi pek olur da diyebiliriz, ucuz alan pahalı alır da, az çoktan fazladır da. Kolay kolay eskimediği için eskiyip yenisini aldırmayacaktır. 10 yıldır kullandığım deri ayakkaplarım örneğin; birkaç kez topuğu aşındı o kadar. Güzel pamuklu tişörtler yıkandıkça dönmez. Annemin ipek gömleklerinden bahsetmiştim. Bu örnekler artabilir. 
Eğer ki vitrinleri takip ediyor ve her sezon birkaç çift ayakkabı alıyorsanız, (Aklıma, 250 çift ayakkabısı olduğunu ve kendini sosyalist olarak tarifleyediğini aynı röportaj içinde söyleyen manken geldi; en son mafya sevgililerini birbirine kırdırmıştı.) bu yazıya boşuna başlamışsınız zaten. Bu yazı, tüketimi azaltarak mutluluğun alışverişte olmadığını bilen kişiler için. Eğer bir stiliniz varsa, zaten sevdiğiniz bluza veda etmek istemeyeceksiniz. 

Vegan doğal kumaşlar nelerdir?

Açıkçası ipek, ipek böceğinden; kaşmir, deri, yün, kürk koyun gibi hayvanlardan elde edildiği için, veganlar için alternatifler oldukça azalıyor. Ancak pamuklu kumaşlar, farklı dokunarak çeşitlendirildi. Ananas, Hindistan cevizi, muz gibi meyve kabuklarından da deriye benzer alternatif kumaş elde edildiğinin müjdesini almıştık. Ne kadar sürede yaygınlaşır bilmiyorum, ama merakla bekliyorum.
Modal, tencel ve viskon da kayın ağacından olduğu için veganlar için uygundur. 

Ne yapılabilir?

  • Evvela en önemlisi, ihtiyaç fazlasını almayın. İhtiyacınız tahmin ettiğinizden çok daha az. Kendinize bir süre herhangi bir şey satın almama yasağı koysanız, almadığınız zamanda hiçbir şey kaybetmediğinizi göreceksiniz. Satın alma orucu tutun. 
  • Doğal malzemeleri kullanan markaları tercih edin.
  • Sevdiğiniz, bildiğiniz markalardan kumaş, ip, boya, vs doğal malzemeleri kullanmalarını talep edin.
  • Bütçeniz yeni giysi almaya yeterli değilse, takas pazarlarından yararlanın. Takas pazarlarında, sadeleştirilmiş bir dolap isteyen kişilerin giysileri çok olmaya başladı. Genellikle de hiç giymedikleri giysileri getiriyorlar. Tahmin ettiğinizden daha iyi giysiler göreceksiniz.  
  • Biraz retro giyinmeyi de seviyorsanız, ikinci el kıyafetler satan yerlere bakın.
  • Etiket okumayı öğrenin. 
  • Kendi kıyafetlerinizi dikin, diktirin. Bu mevzuyu gözünüzde büyütmeyin. Bu benim en büyük şımarıklığım olabilir. Pantolonumdan gömleğime, ayakkabımdan çantama benim bedenime uygun, istediğim renk ve dokuda kumaşla yaptırıyorum. Makineniz varsa ama nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız, Terzihane size Bir Değişik Dikiş imkanı sunuyor. Youtube kanalında kolay dikişi öğretiyor. 
Derseniz ki, sentetik kumaşlar geri dönüştürülen malzemeden yapılıyor. Geri dönüştürülmesi, plastiğin her kullanımda biraz aşınarak doğaya saçılmasına neden oluyor. Plastik ambalajları geri dönüşüm kutusuna gönderdiğiniz için içiniz rahatsa, çok da rahat olmasın. Doğrudan olmasa da dolaylı olarak çevreye zarar veriyorsunuz. Konuyla ilgili nefis bir video ekliyorum. Bi' gidip bakın. 
*
Kürkü özellikle yazdım. Kürk kullanmaktan rahatsız olmadığım gibi, özellikle kullanıyorum. Suni kürk kullanabileceğimi hiç sanmıyorum. İhtiyacınızdan fazlasına sahip olmayın, böylelikle bir tavşan size bir kürk olmak için öldürülmez.
*
Daha önce Özgür Kazova dan bahsetmiştim. Kök boyası ve doğal kumaş kullanmalarının dışında, politik duruşları, örgütlenme biçimleri ile de kalbimizin sahipleri. 
N'apıyoruz, önce kendimizi dönüştürüyoruz,
Utku

0 yorum:

Yorum Gönder